مصاحبه با آقای هانیبال یوسف در ارتباط با اولین جشنواره هنر مسیحیان ایران

آرزو دارم هنرمندان با خدا راه بروند و برای مسیح بدرخشند، در سطح جهانی حرفی برای گفتن داشته باشند و بر هنر کلیسای جهان اثر بگذارند .

امروز افتخار داریم تا در خدمت برادر عزیزمان هانیبال یوسف باشیم و درباره جشنواره هنر مسیحیان ایران مطالبی را از ایشان بشنویم:

1- هدف شما از ایجاد این جشنواره چه بود؟
این جشنواره هنری برای تشویق هنرمندان مسیحی و ترغیب آن ها به ارائه کارهای هنری ایجاد شده است. ما ایمان داریم در نتیجه این کار هنر کلیسایی هم از لحاظ کمی و هم از لحاظ کیفی رشد خواهد کرد. ما بر آن هستیم تا با ارزش دادن به هنرمندان و ایجاد فضا برای انجام کارهای هنری زمینه را برای رشد هنر مسیحی بکر ایجاد نماییم. از سویی دیگر مردم را هم درگیر هنر می کنیم تا آن ها هم هنر را بهتر بشناسند و هنر خوب و بد را از هم تمییز دهند. در نهایت هدف بنای هنر مسیحی و کلیسایی است.

2- شما چرا خودتان به عنوان بک آهنگساز مسیحی در این جشنواره شرکت نکردید؟
به عنوان برگزار کنندگان جشنواره من و روزبه تصمیم گرفتیم تا از شرکت در این جشنواره صرف نظر کنیم. یقین دارم که تصمیم درستی گرفتیم تا فضای سالمی بر جشنواره حاکم باشد.

3- آینده این جشنواره به کدام سمت و سو خواهد رفت؟
به لطف و فیض پدر این کار با همه سختی هایش ادامه خواهد داشت. در برنامه ریزی ای که داریم تصمیم گرفته ایم تا هنرهای دیگر هم به آن افزوده شوند. حقیقت این است که ما هنرمندان زیادی داریم که باید بتوانند کار خود را در معرض نقد هنری قرار دهند تا بهتر بتوانند جلال خداوند را در هنر خود آشکار کنند و از سویی هم بدانند که در چه سطحی هستند و انتظارات از آن ها چیست و چگونه می توانند بهتر برای خداوندشان بدرخشند.

4- سطح موسیقی کلیسای ایران و به خصوص شرکت کننگان جشنواره در چه حد است؟
در حقیقت اگر با استانداردهای جهانی بخواهیم بسنجیم، همه کارها در سطح بسیار پایینی قرار دارند. اما در میان کارها برخی واقعا درخشان هستند و حرفی برای گفتن دارند. کلا همه عزیزان با قلب های پر از عشق و استعداد شگفت انگیزی که خداوند به آن ها بخشیده به خلق کارهای فوق العاده ای دست زده اند. در همه کارها زیبایی و خلاقیت دیده می شود. بدون اغراق هنرمندان ما که اکثرا با حداقل امکانات این کارها را ارائه داده اند، اگر فضا و علم و امکانات داشته باشند، در دنیا خواهند درخشید، و ما هم به دنبال همین مهم هستیم، تا در حد توان زمینه را برای رشد آن ها ایجاد کنیم.

5- بزرگترین آرزوی شما برای هنر کلیسای ایران چیست؟
بزرگترین آرزوی من ابتدا برای شخص هنرمندان است، تا اولا پر از شناخت کلام خدا و پر از روح القدس باشند. آرزو دارم تا واقعا با خدا راه بروند و برای مسیح بدرخشند. سپس در سطح جهانی حرفی برای گفتن داشته باشند. روی هنر کلیسای جهان اثر بگذارند و تاریخ ساز باشند و از طرفی به عنوان هنرمند در جامعه هنری جهان هم بتوانند کارهایی در حد بالا ارائه دهند. تاریخ چنین نمونه هایی داشته، برای مثال می توان از یوهان سباستین باخ نام برد که آهنگساز و نوازنده روحانی بود و تاریخ موسیقی جهان به این مرد به تنهایی می بالد و اثری که بر موسیقی بعد از خود تا به امروز بر جای گذاشت قابل وصف نیست. من باور دارم می شود این چنین بود! و باید برای رسیدن فرزندان خدا به چنین جایگاهی باید با جدیت تلاش کرد.

6- به نظر شما این جشنواره تا به اینجا موفق بوده؟
بله، من با تمام وجودم ایمان دارم که این کار بزرگی بود که اثر جاودان بر هنر مسیحی ایران خواهد گذاشت، و تازه این ابتدای کار است! حرکت مثبت و سازنده ای در بین هنرمندان آغاز شده، هنرمندان به چالش کشیده شده اند و مردم را هم از سراسر دنیا و از کلیساهای مختلف به کنکاش انداخته است. هنرمندان به فکر فرو رفته اند، کارهایشان را بررسی می کنند. ضعف های خود را کشف می کنند. به آینده فکر می کنند. به آن ها جایگاهی داده شده که خود را در مقام یک هنرمند می بینند. بعد از داوری حرف هایی را از صاحب نظران خواهند شنید، که از هیچ راه دیگری نمی توانستند بشنوند. از لحاظ روحانی هم می دانم کشمکش های روح و نفس در این گونه رقابت ها پیش می آید، که البته بسیار طبیعی است. از یک سو باید روحانی بود، و ازسوی دیگر نفس، ما را به سمت و سویی می برد که شاید گاهی خود هم انتظار آن را نداشتیم، اما یک هنرمند مسیحی در همین کشمکش هاست که رشد می کند و یاد می گیرد که روحانی فکر کند، روحانی سخن بگوید و روحانی رفتار بکند! و البته این جشنواره بسیاری نکات با ارزش دیگر نیز در خود داشت و دارد که بیان آن ها از حوصله این مصاحبه خارج است.

7- می شود کمی در باره نحوه داوری جشنواره صحبت کنید؟
اگر سایت جشنواره را با دقت مطالعه کرده باشید، حتما متوجه شده اید که آثار آهنگسازان از سه نگاه مورد بررسی و داوری قرار خواهند گرفت. ابتدا از دیدگاه تکنیک موسیقی و هنر آهنگسازی، سپس از نقطه نظر اثر گذاری روحانی بر جهان امروز، و در نهایت از نظر مردم! یعنی در واقع ما 3 برنده از سه نگاه مختلف خواهیم داشت. داوران جشنواره از دایره متنوعی از موسیقی دانان حرفه ای انتخاب شده اند. برخی از این داوران از سرشناس ترین موسیقی دانان کلیسای معاصر در جهان هستند. ما از دو موسیقی دان ایرانی نیز که یکی ساکن ایران و دیگری امریکا است دعوت کردیم تا با ما در این جشنواره همراه باشند. این دو با وجودی که ایرانی هستند اما کاملا با دو دیدگاه و نگاه فرهنگی متفاوت به داوری آثار می پردازند. دو نوجوان هم که هر دو هم موسیقی دان و هم مسیحیانی خوب هستند و در خدمات پرستش کلیسا سال ها فعالیت کرده اند نیز با نگاه نسل خود و با فرهنگ اروپای شرقی کارها را داوری می کنند. ما عمدا از نسل های متفاوت و سلیقه ها و دیدگاه های مختلف آن ها را انتخاب کردیم، تا آهنگسازان را با فرصتی جهانی، و با طیف وسیعی از مخاطبان روبرو کنیم، تا ابتدا با نقد هنری آشنا شوند، و از زاویه علمی به کارشان نگاه شود (زاویه دیدی که شاید هرگز در کلیسا با آن روبرو نمی شوند) سپس جهانی فکر کردن را تجربه کنند. نکته جالب این که در برخی موارد نظر داوران کاملا با هم متفاوت است، و این به علت تفاوت فرهنگی، اختلاف سلیقه و دیدگاه متفاوت داوران نسبت به موسیقی کلیسایی است. این هم به نوبه خود به آهنگسازان کمک می کند تا با همه گونه دیدگاه و نقد نسبت به کار خود آگاه شوند. به هر حال هر هنرمندی حق دارد که کارش را به نقد بگذارد و جایگاه خود را در برابر مردم، هنرمندان متخصص و مخاطبین از فرهنگ های مختلف ببیند و در ارتباط با کارش شناخت کسب کند. باز می گویم این جشنواره امکان با ارزشی را برای آهنگسازان مسیحی ایران فراهم کرد تا به نقد کارهای خود در یک طیف وسیع گوش فرا دهند. این برای من خیلی با ارزش است که به این هنرمندان با ارزش این فرصت را دادیم تا با استفاده از این امکان در خود و کارهای خود بازنگری حکیمانه ای بکنند، تا بتوانند خداوند را بهتر و موثر تر خدمت کنند.

8- مثل همیشه شما بیشتر از نقد و نگاه هنری صحبت می کنید، پس در این صورت رای مردم عادی چه ارزشی دارد که شما یکی از جایزه های خود را به آن اختصاص دادید؟
مردم اگر چه کارشناسانه رای نمی دهند، اما نظر آن ها بسیار مهم و ارزشمند است، به این دلیل که آثار برای آن ها ساخته می شود. آن ها هستند که قرار است با این کارها ارتباط برقرار کنند. هر هنرمندی برای مردم کار می کند و هنرمند مسیحی یکی از مهم ترین مخاطبانش مردم هستند. من شکی ندارم که رای مردم به آهنگسازان ما در این جشنواره حرف های زیادی را گفته است. این که چرا به من رای می دهند؟ یا چرا کم رای می دهند؟ حالا همه می دانیم که مردم ما چه سلیقه ای دارند؟ از چه کارهایی خوششان می آید و با چه کاری ارتباط برقرار نمی کنند. این ها نکات با ارزشی هستند که هرگز خودمان نمی توانیم به آن ها برسیم، متخصصین هم نمی توانند به ما بگویند، فقط و فقط مردم هستند که می توانند در این مورد با ما حرف بزنند.

9- برخی از دوستان کمی دلگیر بودند از این که عوامل دیگری هم به جز موسیقی هست که معیار رای دادن مردم است! شما چه فکر می کنید؟ آیا با این موضوع موافقید؟
قطعا همینطور است. شکی نیست که مردم معیارهای متعددی برای پذیرفتن و رای دادن به یک شخص دارند. این موضوع حتی در ارتباط با محبوبیت شبان یک کلیسا هم صدق می کند. آیا شما فکر می کنید همیشه فقط روحانیت شبانان عامل پذیرش آن هاست؟ ما باید با حقایق کارمان روبرو شویم! یکی از این حقایق این است که اگر حتی خیلی هنرمند باشیم، فقط هنر ما نیست که به دل مردم می نشیند. جایگاه روحانی و اجتماعی، محبوبیت، شخصیت، زیبایی چهره، سبک لباس پوشیدن ما، دایره نفوذ، تبلیغات و نکات زیاد دیگر هم موثر هستند. این یک حقیقت است و شخص بالغ و روحانی نباید با حقایق مبارزه کند، بلکه باید با توجه به حقایق برای کار و خدمتش دعا کند، فکر کند، برنامه ریزی کند و به راه کارهای درست دست بیابد. اگر انتظار داشته باشیم که مردم نظر تخصصی بدهند، توقع اشتباهی داریم، چون این در توان آن ها نیست، بلکه کار داوران متخصص است! مردم، مردمی رای می دهند. هر هنرمندی، مسیحی یا غیر مسیحی به این رای احتیاج دارد تا بداند در خدمتی که به توده مردم می کند، جایگاهش کجاست؟ و آن ها از او چه می خواهند و او چطور می تواند به آن ها خدمت کند.

10- در یک جمله یک پیام به آهنگسازان شرکت کننده در جشنواره بدهید؟
شما افتخار کلیسا هستید، جایگاه شما بسیار با ارزش است، دعوت خود را بشناسید و برای درخشیدن در خداوند از رشد روحانی و هنری دست بر ندارید، شکست ناپذیر و بدون خستگی برای او کار و خدمت کنید! از صمیم قلب دوستتان دارم و به وجود شما می بالم.

11- سخن پایانی
خدا را شکر می کنم برای این که بنیاد جدیدی در هنر کلیسای ایران نهاده شده است. ایمان دارم که با این حرکتی که آغاز شده، به زودی تحول بنیادی در هنر کلیسای ایران پدید خواهد آمد. شکی ندارم که سال آینده این تحول را نه تنها درجشنواره، بلکه در آلبوم ها و آثار موسیقی مسیحی خواهیم دید. باز هم شکی ندارم که این تحول بر همه هنرهای دیگر نیز اثر مثبت خواهد داشت. از کسانی که تا به امروز با ما بودند و ما را در انجام این کار دشوار همراهی کردند سپاسگزارم. از همه مسیحیان در همه جهان می خواهم تا ما را برای ادامه این خدمت مقدس همراهی کنند و با حضور گرمشان از این خدمات حمایت کنند.

برادر عزیز از شما متشکریم که این وقت را گذاشته و به سوالات ما جواب دادید. شما مایه فخر کلیسای ایران هستید و ما به شما می بالیم. حتما تجربیات گران مایه شما در خداوند درس هایی برای ما خواهد داشت برکت خدا با شما باشد.